Een prachtige aanbieding:

Neem deel aan onderstaand congres in Apeldoorn voor slechts €150,-

(reguliere prijs niet lid € 470,- / lid € 295,-).


Ook leden van Quality Practice hebben de mogelijkheid om aanwezig te zijn tegen dit gereduceerde tarief zonder dat dit ten koste gaat van uw 3 'leden' dagen. Deze dag telt dus niet mee in uw lidmaatschap.

Meld u aan via: QP@acta.nl o.v.v. uw NAW gegevens en beroep.

Congrescentrum Orpheus, Apeldoorn

8 februari 2020

Congres

Droge mond en speeksel

Speeksel is van essentieel belang voor de gezondheid van de harde en zachte weefsels in de mond. Dit wordt duidelijk als de productie van speeksel is stilgevallen, bijvoorbeeld bij patiënten die radiotherapie ondergaan in het hoofd-halsgebied.

Door het wegvallen van de beschermende werking van speeksel wordt het gebit dan binnen korte tijd aangetast door cariës en gevoeliger voor erosie. Ook de zachte weefsels worden kwetsbaar voor infecties en ontstekingen.

Het merendeel van de patiënten met een tekort aan speeksel ondervindt bovendien chronische monddroogte, waardoor eten, slikken en praten niet meer vanzelfsprekend verlopen.

Het ochtendprogramma van deze themadag bestaat uit plenaire lezingen met diverse invalshoeken, de middag uit interactieve casuïstiek en praktijkgerichte workshops.

Moderatoren: Marja Laine en Floris Bikker

Programma

Ochtend (lezingen):

Lezing 1 'Speekselsecretie' door dr. Floris Bikker

Speeksel is van essentieel belang voor de gezondheid van de harde en zachte weefsels in de mond. Dit wordt duidelijk als de productie van speeksel is stilgevallen, bijvoorbeeld bij patiënten die radiotherapie ondergaan in het hoofdhalsgebied. Door het wegvallen van bescherming door speeksel wordt het gebit binnen korte tijd aangetast door cariës. Ook de zachte weefsels worden onder deze omstandigheden kwetsbaar voor infecties en ontstekingen. Het merendeel van de patiënten met een te kort aan speeksel ondervinden bovendien chronische monddroogte, waardoor processen als eten, slikken en praten niet meer vanzelfsprekend verlopen. Kortom, speeksel is van cruciaal belang voor de kwaliteit van leven in het algemeen en de gezondheid van de mond en het gebit in het bijzonder. In deze lezing wordt aandacht besteed aan speekselsecretie en komen de speekselklieren en de samenstelling van speeksel aan bod.

Lezing 2 "Dokter, van die pillen doet mijn mond zo raar…!” Droge mond door medicijngebruik door dr. Denise van Diermen

In deze voordracht zal een overzicht gegeven worden van de verschillende soorten medicatie die een droge mond kunnen veroorzaken. Na de lezing kunt u verschillende groepen medicijnen herkennen, weet u hoe ze voor een droge mond zorgen en kunt u advies geven aan uw patiënten hoe ze hier mee om kunnen gaan.

Lezing 3 'Het syndroom van Sjögren: een aandoening met vele facetten' door prof. dr. Arjan Vissink

Het syndroom van Sjögren is een auto-immuunziekte welke aangrijpt op de exocriene klieren, in het bijzonder op de speeksel- en traanklieren. Het syndroom van Sjögren wordt ondermeer gekenmerkt door een droge mond, droge ogen en zwellingen van de speekselklieren. Naast de gevolgen van de verminderde speekselsecretie voor de slijmvliezen en de dentitie, moet men ook bedacht zijn op de aanwezigheid van een zogenaamd mucosa associated lymfoid tissue (MALT) of non-Hodgkin lymfoom). Voorts klagen patiënten met SS vaak over algehele malaise en chronische vermoeidheid en worden regelmatig extraglandulaire verschijnselen gezien, zoals purpura, polyneuropathie en artritis. Op een groot aantal van deze aspecten en het de betekenis hiervan voor de tandarts en mondzorgkundige zal worden ingegaan.

Lezing 4 ‘Droge ogen droge mond, zijn de subjectieve klachten van droge ogen een voorspeller?’ door dr. Mirjam van Tilborg

Subjectieve klachten over droge ogen en droge mond zal tijdens de anamnese een rode vlag zijn om te denken aan het Syndroom van Sjögren. Gebruik van kunsttranen alleen geeft niet het gewenste effect van langdurige klachtenverlichting, dit door een complexe samenhang tussen de verschillende lagen van de traanfilm. Tijdens deze presentatie wordt u meegenomen in de droge ogen problematiek, met name voor de patiënten die lijden aan het Syndroom van Sjögren, de specifieke oog gerelateerde klachten die wel of niet aangegeven kunnen worden. Daarnaast zal aandacht gegeven worden aan het verminderd visueel functioneren en de impact van droge ogen in de dagelijkse praktijk.

Middagsessies:

Sessie 1 (ronde 1 en 2) ‘Speekseldiagnostiek in tandheelkunde (casuïstiek) door prof. dr. Marja Laine (8 februari)

Wanneer de mond droog wordt, kan een scala aan heel diverse problemen ontstaan in de mondholte. Onbegrepen cariës, ernstige slijtage en moeite met spreken zijn allemaal afgeleide symptomen van een droge mond. Als tandarts speelt u een belangrijke rol bij de vroegdiagnostiek van dit soort klachten. Voor het opstellen van een zorgplan is het van belang te weten wat het effect van een tekort aan speeksel voor impact heeft op de prognose. Aan de hand van casuïstiek wordt interactief het mechanisme hierachter toegelicht en uitgediept en leer je op een snelle en doeltreffende wijze oog te krijgen voor een droge mond. Ook wordt je uitgenodigd je eigen casus in te brengen om te laten bespreken.

Sessie 2 (ronde 1 en 2) ‘Speekselsubstituten’ door dr. Henk Brand

Indien de speekselsecretie ernstig is verminderd geeft dit vaak aanleiding tot ernstige klachten van monddroogte. Deze klachten kunnen door het gebruik van kunstspeeksels worden verminder. Voor een optimale werking moeten kunstspeeksels de samenstelling van echt speeksel zoveel mogelijk imiteren. In deze workshop zal daarom worden ingegaan op de samenstelling van speeksel en kunstspeeksel, en de verschillen hiertussen. De effectiviteit van kunstspeeksels bij patiënten zal eveneens worden behandeld.

Sessie 3 (ronde 1 en 2) ‘Regionale verschillen in monddroogte’

door drs. Zainab Assy

Speeksel is niet gelijkmatig verdeeld over alle intra-orale oppervlaktes, wat mogelijk implicaties kan hebben op regionale verschillen in de droge mond ervaring van patiënten. De huidige monddroogtevragenlijsten zijn gebaseerd op het algemene gevoel van monddroogte en differentiëren niet op specifieke intra-orale locaties. Om die reden is er een nieuwe droge mond vragenlijst ontwikkelt en gevalideerd die rekening houdt met regionale monddroogte.

Sessie 4 (ronde 3 en 4) ‘Sport en droge mond’ door dr Toon Ligtenberg

De mondgezondheid van topsporters is gemiddeld slechter dan van niet sportende leeftijdgenoten. Eén van de oorzaken kan een droge mond zijn. Bij droge mond klachten denken we meestal aan patiënten, die lijden aan een bepaalde ziekte en als gevolg van de ziekte of het bijbehorende medicijngebruik last hebben van een droge mond. Een droge mond kan ook een klacht zijn van (top)sporters of gezonde mensen die zeer intensief lichamelijk werk doen. Door deze intensieve inspanning transpireren deze personen overmatig. Hierdoor komt de waterhuishouding onder druk te staan met een voortdurend dorstgevoel en een droge mond tot gevolg. Dit is niet alleen onprettig voor de sporter, maar zet ook de afweer onder druk. De mondgezondheid van topsporters is slechter dan bij vergelijkbare leeftijdsgroepen en topsporters lopen een verhoogd risico voor het krijgen luchtweginfecties. U krijgt te horen hoe u patiënten uit deze categorie kunt herkennen en welke adviezen u ze kunt meegeven.

Sessie 5 (ronde 3 en 4) ‘Ductale irrigatie en endoscopie van speekselklieren: nieuwe therapieën voor de droge mond?’

door dr. Derk Jan Jager

Tot op heden is er geen middel beschikbaar om de droge mond effectief te behandelen bij patiënten met het syndroom van Sjögren en andere patiënten met een droge mond. Daarom is er behoefte aan nieuwe producten en technieken. In deze workshop zullen twee veelbelovende, veilige en relatief eenvoudige opties besproken worden om xerostomie (het gevoel van een droge mond) en hyposalivatie (te weinig speeksel) te behandelen: sialendoscopie en ductale irrigatie. Daarnaast is het doel van de workshop om de kennis over andere beschikbare behandelingsopties voor hyposalivatie en xerostomie uit te breiden. Tevens komt aan de orde hoe u achterhaalt of uw patiënt last heeft van een hyposalivatie of een xerostomie en hoe u een speekselonderzoek in de praktijk uitvoert.

Sprekers:

Drs. Zainab Assy (Sessie 3 – ronde 1 en 2)

is tandarts-docent bij de afdeling Cariologie van het ACTA. Drs. Z. Assy verzorgt onderwijs in de cariologie en endodontologie aan de tandheelkundige opleiding. Daarnaast is zij werkzaam bij afdeling Orale Biochemie, waar zij bezig is met haar promotietraject over ‘Diagnostiek van droge mond’. Zij is ook bezig met verschillende publicaties op dit terrein.

Dr. Casper Bots (Sessie 1 – ronde 1 en 2 op 18 januari)

is werkzaam als tandarts-epidemioloog in De Mondzorgkliniek in Bunschoten (www.demondzorgkliniek.nl) en initiatiefnemer van het Nederlands Speekselcentrum (www.speekselcentrum.nl). Hier kunnen mensen met aan speeksel gerelateerde problemen terecht voor onderzoek, diagnostiek en advies. Vele jaren is hij tevens als gastmedewerker verbonden geweest aan ACTA. Naast deze werkzaamheden is hij hoofdredacteur van het Nederlands Tijdschrift voor Tandheelkunde.

Dr. Floris Bikker (moderator en lezing 1)

is Universitair Hoofddocent bij de afdeling Orale Biochemie van het Academisch Centrum voor Tandheelkunde Amsterdam (ACTA). Dr. Bikker doet onderzoek naar, en verzorgt onderwijs aan de tandheelkundeopleiding over het belang van speeksel in mondgezondheid. Tezamen met prof. dr. Marja Laine doet hij bij ACTA het speekselspreekuur voor mensen met speekselproblemen zoals o.a. een droge mond, teveel speeksel of smaakproblemen.

Dr. Henk Brand (Sessie 2 - ronde 1 en 2)

is universitair hoofddocent bij de afdeling Orale Biochemie van het ACTA. Dr. Brand bestudeert al meer dan twintig jaar oorzaken van monddroogte, de samenstelling van speeksel en de relatie tussen speeksel en algehele gezondheid. Hij is betrokken onderzoek naar nieuwe kunstspeeksels en heeft ruim 250 wetenschappelijke publicaties op deze onderzoeksgebieden gepubliceerd.

Dr. Denise van Diermen (lezing 2)

haalde haar artsdiploma aan de Universiteit van Amsterdam in 1993. Zij werkte als arts-onderzoeker bij het Academisch Medisch Centrum (AMC) en het Slotervaart Ziekenhuis te Amsterdam, waar ze onderzoek deed naar trombose en atherosclerose. In 1995 verplaatste ze haar werkplek naar het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (ACTA). Momenteel is ze aangesteld als Universitair Hoofddocent bij de sectie Orale Geneeskunde/Medisch Tandheelkundige Interactie (MTI), waar ze het onderwijs verzorgt in de MTI en verantwoordelijk is voor de behandeling van medisch complexe patiënten. In 2013 promoveerde ze op een praktijkrichtlijn voor invasieve tandheelkundige ingrepen bij patiënten die antitrombotica gebruiken. Tevens geeft ze frequent lezingen en nascholingen voor tandartsen en mondhygiënisten. Ze is mederedacteur van het boek Ziekteleer voor Tandartsen en publiceert regelmatig in binnenlandse en buitenlandse wetenschappelijke tijdschriften.

dr. Derk Jan Jager (sessie 5)

ronde in 2005 de studie tandheelkunde in Groningen af en promoveerde in 2012 op de relatie speeksel-tanderosie. In 2014 de opleiding tandarts-prosthodontist/restauratief tandarts van het UMC Groningen en het Royal College of Surgeons Edinburgh (Mpros RCSed) afgerond en in 2016 de opleiding Maxillofaciale Prothetiek (MFP) bij de Stichting Bijzondere Tandheelkunde Amsterdam. Werk: 2005-2012 UMC Groningen en Centrum Bijzondere Tandheelkunde Martiniziekenhuis in Groningen, 2012-heden: assistent professor bij afdeling MKA-chirurgie VU Medisch Centrum Amsterdam en tandarts-maxillofaciale-prothetiek bij de Stichting Bijzondere Tandheelkunde in Amsterdam. Hier verzorgt hij ook het “Speekselspreekuur” waar patiënten met uiteenlopende speeksel gerelateerde klachten gezien worden. Ook behandeld hij vele patienten met het syndroom van Sjögren. Zijn huidig onderzoek richt zich op het succes van tandimplantaten en verlichting van de droge mondklachten bij patiënten met onder andere het syndroom van Sjögren. Bestuurslid van de NVGPT en IADR.

Prof. dr. Marja Laine (moderator, sessie 1 op 8 februari)

behaalde haar tandartsdiploma in 1989 in Helsinki, Finland. In 2000 is zij gepromoveerd bij de sectie Orale Microbiologie aan het Academisch Centrum voor Tandheelkunde Amsterdam (ACTA). In januari 2018 is zij bij de Vrije Universiteit Amsterdam (VU) benoemd tot hoogleraar Orale Diagnostiek i.h.b. ademgeur en mondvloeistoffen aan sectie Parodontologie, ACTA.

Haar onderzoek richt zich op de biologie, diagnostiek en behandelingen van speekselproblemen en halitose en hun relatie met parodontitis, en multifactoriële etiologie van parodontitis en peri-implantitis. Zij is onderwijs coördinator van de sectie Parodontologie en verzorgt onderwijs aan zowel tandheelkundige opleiding als aan parodontologen-in-opleiding, tandartsen en mondhygiënisten. Daarnaast verzorgt ze het Halitose- en Speekselspreekuur bij ACTA.

dr. Toon Ligtenberg (sessie 4)

is universitair hoofddocent bij de vakgroep orale biochemie van het Academisch Centrum voor Tandheelkunde Amsterdam (ACTA). Hij geeft onderwijs in basisbiochemie en de functies en samenstelling van speeksel. Hij is coauteur van 9 hoofdstukken uit het boek ‘Speeksel en speekselklieren’ (Bohn Stafleu van Loghum).

Elke drie jaar organiseert hij het ‘European symposium on saliva’, een internationaal congres over speekselonderzoek. Hij is tevens voorzitter van de examencommissie van ACTA.

Dr. Mirjam van Tilborg (lezing 4)

is hogeschoolhoofddocent bij de afdeling optometrie van het Hogeschool van Utrecht. Dr. Van Tilborg verzorgt oa. onderwijs in traanfysiologie en het voorste oogsegment. Ze is gelieerd aan het kenniscentrum Technologie voor Zorginnovaties van het Kenniscentrum Gezond en Duurzaam leven (HU). Daarnaast heeft ze een eigen specialistische praktijk (sinds 1996) geheel geweid aan droge ogen problematiek.

Deelnameprijs: €150,- | Datum: 8 februari 2020 | Locatie: Congrescentrum Orpheus te Apeldoorn

Voor vragen en aanmelden mail je naar QP@acta.nl of bel 020 5980 308


Deze dag is een onderdeel van het Quality Practice programma.